X
تبلیغات
آموزش تئوري موسيقي

آموزش تئوري موسيقي

کلید

مفهوم کلید در موسیقی: قراردادی است که با نشان دادن جای یک نت خاص در پنج خط حامل، به طور طبیعی جای دیگر نت ها را نیز مشخص می کند.

در تئوری موسیقی کلاسیک غرب سه نوع کلید وجود دارد:

1-  کلید سل: محل نت سل بعد از دو میانی* را مشخص می کند که همواره روی خط دوم حامل قرار می گیرد.

2-  کلید دو: محل نت دو میانی* را مشخص می کند که در گذشته روی خط های اول، دوم، سوم و چهارم حامل قرار می گرفته، اما در حال حاضر تنها روی خط سوم (و به ندرت خط چهارم) قرار می گیرد.

3- کلید فا: در گذشته روی خطوط سوم و چهارم قرار می گرفته و مکان نت فا قبل از دو میانی* را مشخص می کرده، اما امروزه تنها روی خط چهارم قرار می گیرد.

در تقسیم بندی امروزی صداهای موسیقی، ۴ گروه در نظر گرفته می شوند که به ترتیب از زیر به بم شامل سوپرانو (کلید سل)، تنور (کلید دو خط سوم)، آلتو (کلید دو خط چهارم) و باس (کلید فا خط چهارم) می شوند، که باز از میان این ها کلید سل و فا به ترتیب پراستفاده ترین ها هستند.

در زیر می توانید نمونه ای از کاربرد کلیدها را (در اینجا کلید سل) ببینید:

از آنجایی که روی خط دوم سل بعد از دو میانی نامیده می شود، سایر نت ها نیز خود به خود مشخص می شوند.

* در مورد " دو میانی " در پست بعدی توضیح داده خواهد شد.

+ نوشته شده در  چهارشنبه 2 دی1388ساعت 4:29 بعد از ظهر  توسط سهند  | 

حامل

تعریف حامل: پنج خط موازی و هم فاصله با هم به صورت افقی را گویند که نت های موسیقی روی خط­­­­ ها، بین خطوط، و یکی بالا و یکی پایین پنج خط حامل قرار می گیرند:

                                         

خطوط حامل از پایین به بالا از 1 تا 5 شماره گذاری می شوند. هرچه نت ها به سمت بالا می روند زیرتر و هرچه به سمت پایین می آیند بم تر می شوند. پس چنانچه به صورت قراردادی جای یکی از نت ها را مشخص کنیم (برای مثال خط دوم را سل بنامیم) جای دیگر نت ها خود به خود مشخص خواهد شد.

خطوط کمکی: از آن جایی که این 5 خط تنها توانایی نشان دادن 11 نت را دارند، برای گسترش دادن محدوده ی صدایی حامل، از خطوطی کوچک و موازی خطوط حامل در بالا و پایین آن استفاده می کنیم که با استفاده از 4 تا 5 خط کمکی از بالا و از پایین مجموع تعداد نت های ما 31 عدد خواهد شد، اما این محدوده هم چنان برای سازهایی چون پیانو کوچک است...

+ نوشته شده در  شنبه 7 آذر1388ساعت 12:53 بعد از ظهر  توسط سهند  | 

پاسخ 1 (به روز شد)

سوال: چطور میتونم گامهای گیتارو پیدا کنم؟

پاسخ: در این لینک می توانید گام های گیتار را پیدا کنید. در قسمت های دیگر سایت، آکوردهای گیتار نیز نشان داده شده اند.

نحوه ی استفاده از سایت: در وسط صفحه، سمت راست از منو chords آکورد مورد نظر و از منو scales گام مورد نظر را انتخاب می کنید و Get را کلیک می کنید، روی دسته ی گیتار بالای صفحه نحوه ی انگشت گذاری روی دسته ی گیتار نشان داده می شود.

+ نوشته شده در  جمعه 29 آبان1388ساعت 2:16 بعد از ظهر  توسط سهند  | 

الفبای موسیقی

برای پیاده کردن ویژگی اول، یعنی نواک یا زیر و بمی خط موسیقی، ابتدا باید الفبای موسیقی را بیاموزیم.

الفبای موسیقی، 7 نت هستند که به دو صورت در سراسر جهان نام گذاری می شوند:

الف) هجایی: در کشورهایی چون فرانسه، ایتالیا و ایران استفاده می شود که از یک شعر مذهبی قرون وسطی، سروده ی کشیشی فرانسوی به نام گوییدو د. آرتسو (قرن دهم میلادی)، گرفته شده است و در ابتدا به صورت زیر بوده است:

Ut Re Mi Fa Sol La

در طول زمان به تدریج این 6 هجا به صورت امروزی خود درآمده اند:

Do Re Mi Fa Sol La Si

ب) الفبایی: در کشورهایی چون آلمان، اتریش، انگلیس و آمریکا استفاده می شود و به صورت زیر است:

C D E F G A B

نت های معادل در این دو سیستم به صورت زیر هستند:

Do = C

Re = D

Mi = E

Fa = F

Sol = G

La = A

Si = B

نت ها به ترتیب از نت "دو" تا نت "سی" زیر می شوند و برعکس. لازم است ترتیب نت ها چه به صورت زیرشونده و چه به صورت بم شونده، از هر نتی یادگرفته شود.

از آنجایی که دامنه ی صداهای موسیقی بسیار بیشتر از 7 نت است (بیشترین دامنه ی صوتی موسیقیایی از آن ارگ کلیساست) برای راحت شدن یادگیری از این 7 نت به صورت تناوبی استفاده می شود.

دو ر می فا سل لا سی دو ر می فا سل لا سی دو ر می فا سل لا سی دو ر می فا سل لا سی دو ر می ....

تعریف اکتاو: به فاصله ی میان هر نت تا نت هم نام بعد از خودش یک اکتاو گویند که فرکانس نت دوم در این حالت دو برابر فرکانس نت اول شده است. گفتنی است دامنه ی صدایی پیانو، 7 اکتاو و 2 نت و دامنه ی صدایی ارگ کلیسا 9 اکتاو می باشد.

+ نوشته شده در  پنجشنبه 28 آبان1388ساعت 12:28 بعد از ظهر  توسط سهند  | 

درآمد: ویژگی های صوت موسیقیایی

1.       نواک/ زیروبمی/ زیرایی (pitch): برای مثال صدای کودکان و خانم ها از صدای آقایان زیرتر است و یا کلاویه های سمت راست پیانو از کلیدهای سمت چپ آن زیرترند.

2.       دیرند/ کشش/ امتداد (duration): به مدت زمانی که یک صدا طول می کشد گویند.

3.       شدت/ دینامیک (dynamics): میزان قوی (بلند) و یا ضعیف (کم) بودن صدا.

4.       رنگ/ طنین/ شیوش (timbre): تفاوت صدای ایجاد شده توسط پیانو و ویولون و یا دو انسان که دارای نواک و دیرند و شدت یکسان باشد.

برای نگارش موسیقی باید از خطی استفاده کنیم که قابلیت پیاده شدن این ویژگی ها روی آن وجود داشته باشد.

+ نوشته شده در  پنجشنبه 7 آبان1388ساعت 3:27 بعد از ظهر  توسط سهند  | 

پیش درآمد: صوت

صوت (صدا): در نتیجه ی ارتعاش یک جسم تولید می شود و در محیط مادی مانند هوا یا آب، به صورت موج انتشار می یابد و به گوش ما می رسد.

ویژگی های صوت:

1.       بسامد (فرکانس): تعداد حرکت تناوبی ارتعاشی در واحد زمان را گویند که با واحد هرتز (Hz) سنجیده می شود. هرچه بسماد بیشتر باشد، صدا زیرتر است و بعکس. گوش انسان صداهای بین حدود 20 تا 20000 هرتز را می شنود.

2.       طول موج: به فاصله ی افقی یک دوره تناوب گویند که با واحد متر (m) اندازه گیری می شود. هر چه طول موج بیشتر باشد، صدا بم تر است و بعکس.

3.       دامنه: حداکثر فاصله ی یک دوره تناوب موج از خط میانی تعادل. هرچه دامنه بلندتر باشد، صدا شدیدتر (بلندتر) است و بعکس.

4.       طنین/ رنگ/ شیوش صدا: برای مثال اگر یک بسامد معین را با طول موج و دامنه ی یکسان توسط سازهای ویولون و پیانو ادا کنیم، تفاوت ایجاد شده ناشی از تفاوت رنگ صدایی آن هاست.

انواع صوت:

1.       صداهای غیرموسیقیایی: صداهای ناگهانی و یا ممتد و...

2.       صداهای موسیقیایی: صداهایی جز موارد بالا که عموما توسط سازهای موسیقی تولید می شوند.

بحث ما درباره ی صداهای موسیقیایی است، ابتدا باید ویژگی های این اصوات را بشناسیم تا برای پیاده کردن آن ها از خط و زبان مناسب استفاده کنیم.

+ نوشته شده در  شنبه 2 آبان1388ساعت 12:43 بعد از ظهر  توسط سهند  | 

تعریف اجمالی چند اصطلاح کلیدی

ملودی: سیر خطی موسیقی که از تعدادی نت به دنبال هم تشکیل شده و در ساده ترین حالت خود نیز وابسته به دو عامل زیروبمی و کشش صداست.

آکورد: تعدادی (معمولا ۳ یا بیشتر) نت یا صدا که به صورت هم زمان شنیده می شوند.

گام: تعدادی نت که با نظمی مشخص به صورت متوالی پشت سر هم قرار گیرند.

هارمونی: علم بررسی و پیوند آکوردها (خط عمودی موسیقی) که از مبانی آهنگسازی به شمار می رود.

کنترپوآن: علم پیوند ملودی های مجزا با یکدیگر که از مبانی آهنگسازی به شمار می رود.

+ نوشته شده در  پنجشنبه 30 مهر1388ساعت 4:14 بعد از ظهر  توسط سهند  | 

توضیح درباره ی وبلاگ

مطالب این وبلاگ به صورتی بیان خواهند شد که برای فردی که هیچ آگاهی از دانش موسیقی ندارد نیز سودمند واقع شوند، اما باید توجه داشت که مطالب تئوریک موسیقی به هم پیوسته می باشند و برای مثال کسی که مباحث فاصله ها و گام ها را نیاموزد، نمی تواند آکوردها را درک کند.

هرگونه سوال، انتقاد و یا پیشنهاد را می توانید در بخش نظرات در میان بگذارید و مطمئن باشید که پاسخ داده خواهد شد.

تعدادی از منابع مورد استفاده قرار گرفته در این وبلاگ به شرح زیر هستند:

-          کتاب تئوری بنیادی موسیقی، پرویز منصوری

-          کتاب تئوری موسیقی، مصطفی کمال پورتراب

-          کتاب سلفژ و تئوری موسیقی، علیرضا فریفته

-          کتاب فرهنگ تفسیری موسیقی، بهروز وجدانی

-          کتاب سازشناسی، پرویز منصوری

-          دایرة المعارف آزاد اینترنتی Wikipedia

-          دایرة المعارف Britannica

و...........

+ نوشته شده در  سه شنبه 28 مهر1388ساعت 5:40 بعد از ظهر  توسط سهند  | 

پیش گفتار: نظری به تئوری موسیقی

تئوری موسیقی (کلاسیک غرب) که هدف این وبلاگ می باشد، در حالت کلی به دو بخش پایه و پیشرفته تقسیم می شود. مباحثی که در این وبلاگ بحث خواهند شد عموما در رده ی تئوری موسیقی پایه جای می گیرند و به صورت زیر در سه بخش تقسیم بندی می شوند:

تئوری موسیقی پایه:

بخش اول: کلیات (صوت و ویژگی ها و انواع آن – صوت موسیقیایی و ویژگی های آن -  الفبای موسیقی و نام نت ها – حامل و انواع آن - کلیدها و بخش های صدایی – دیرند نت ها و ریتم – وزن و ضرب – عدد میزان های ساده + ترکیبی – تاکید - ...)

بخش دوم: فواصل موسیقیایی (پرده و نیم پرده – علائم ترکیبی و عرضی – فواصل ترتیبی – فواصل خوشایند و ناخوشایند - ...)، گام های موسیقیایی (تعریف گام – گام های کروماتیک – مد گام های دیاتونیک ماژور – سری دیز ها و بمل های گام های دیاتونیک ماژور – مد گام های دیاتونیک مینور – سری دیزها و بمل های گام های دیاتونیک مینور – گام های مینور تئوریک، هارمونیک و ملودیک - گام های نسبی مینور و ماژور – دایره ی پنجم ها - ...)

بخش سوم: تاریخچه ی حامل و کارکردهای آن، تکمیل بحث گام ها (مدهای قرون وسطی و باروک)، انتقال و مدولاسیون، تکمیل مباحث ریتمیک و متریک (عدد میزان های لنگ و مخلوط و... – وزن گزینی)، مقدمه ای بر آکورد شناسی* (تعریف آکورد – آکوردهای سه صدایی/تریادها – انواع آکروهای سه صدایی – حالت های آکوردهای سه صدایی – چهاربخشی کردن آکوردهای سه صدایی – آشنایی اجمالی با دیگر انواع آکوردها)، آشنایی با هارمونی

از جمله بحث های تئوری موسیقی پیشرفته می توان به موارد زیر اشاره کرد که عموما دارای بخش های عملی نیز می باشند:

هارمونی – کنترپوآن – مبانی آهنگسازی – سازشناسی – ارکستراسیون – فرم های موسیقی – اصول رهبری ارکستر - ...

+ نوشته شده در  پنجشنبه 23 مهر1388ساعت 11:29 قبل از ظهر  توسط سهند  | 

مقدمه

هنر موسیقی از نگاهی در گام اول به دو بخش تئوری و عملی تقسیم می شود.

دو پایه ی اصلی شروع موسیقی (چه هدف نواختن ساز باشد، چه آهنگسازی، چه رهبری ارکستر و...) سلفژ و تئوری موسیقی هستند که در سراسر دنیا در هنرستان ها و کنسرواتوارهای موسیقی در آغاز تدریس می شوند.

تئوری موسیقی به بررسی قواعد و قوانین و نشانه های موسیقیایی می پردازد که در طول قرون متمادی به صورت فعلی درآمده اند.

سلفژ نیز خود به دو بخش زیر تقسیم می شود:

-          پارلاتی/parlati (دیدخوانی/sight-reading): که در آن هنرجو باید با استفاده از ضرب زدن با رعایت ریتم ها، نام صحیح نت ها را بیان کند (دشیفراژ).

-          کانتاتی/cantata (دیدسرایی/sight-singing): که در آن هنرجو باید علاوه بر رعایت ریتم و ضرب زدن و نام نت ها، نت ها را به صورت آهنگین بسراید و در واقع زیر و بمی آن ها را نیز اجرا کند.

این وبلاگ قصد دارد تئوری پایه ی موسیقی را به صورت کامل از ابتدایی ترین تعریفات و توضیحات تا مباحث پیشرفته تر آموزش دهد.

+ نوشته شده در  پنجشنبه 23 مهر1388ساعت 7:46 قبل از ظهر  توسط سهند  |